ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )

941

مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )

در « روضات الجنات : 657 » نوشته كه وى از چندين نفر روايت مىكند ، چنان كه خود در « صحيفة الصفا » ذكر كرده : اول آقا محمد على بهبهانى . دويم ميرزا محمد مهدى شهرستانى . سيم شيخ موسى بن على بحرينى ، هر سه نفر از شيخ يوسف بحرينى . و در ( ص 656 ) يك نفر ديگر از مشايخ او كه نامش نوشته نشده بقلم آمده و گويد شيخ او حاجى هادى همدانى الاصل نجفى المسكن بوده كه در مسجد حضرت رسول ( صلى اللّه عليه و آله ) خدمت حضرت حجت ( عجل اللّه تعالى فرجه ) رسيده ، انتهى . و ظاهرا مقصود از اين شيخ - وى نيز همين شيخ موسى باشد كه در ( ص 656 ) نوشته كه وى دو بار خدمت آن حضرت ( عليه السلام ) رسيده است . و نيز چندين نفر در نزد او درس خوانده‌اند كه اينك اسامى آنها بدون ترتيب معهود با ذكر مأخذ نوشته مىشود : اول ملا عبد الحسين ، كه وى كتاب « فتح الباب » را - چنان كه نوشتيم - براى او تأليف نموده ، و آنجا گذشت كه او مجاز از اين استاد راد هم بوده . دويم ملا فتحعلى خان شيرازى ، كه اجمالى از احوال او در « الذريعة 16 : 344 ش 1598 » نوشته ، بخلاصهء اينكه وى از أسباط كريمخان زند و نزيل شيراز بوده ، و كتابى بنام « الفوائد الشيرازية » تأليف نموده كه شروع در آن در سنه 1236 و انجامش در سنه 1241 بوده ، و در آن كتاب بيست و اندى نفر از كسانى را كه در رد اجتهاد تصنيفى دارند ذكر كرده كه آخر آنها استادش صاحب عنوان است ، و هم صد نفر از نفاة اجتهاد را ذكر كرده و هفده كتاب از تأليفات خود را در رد مجتهدين شمرده : و نوشته كه شيخ و استاد او شيخ حسين آل عصفور است ( كه ما احوال او را در ج 2 ص 569 ش 229 نوشتيم ) . سيم محمد ابراهيم بن محمد على طبسى كه در « الذريعة 14 : 221 » ذكر شده « 1 » . چهارم ملا محمد باقر بن محمد على لارى دشتى ، كه چنان كه نوشتيم كتابى بنام « الكلمات الحقانية » در شرح رساله « البرهانية » استاد خود - صاحب عنوان تأليف كرده ، و اعتراضاتى را كه علىمحمد باب در حواشى كتاب « البرهانية » مذكور بر صاحب ترجمه وارد نموده در آن دفع فرموده . پنجم صاحب كتاب « محمى الحديد » ، كه آن را در سنه 1242 تأليف نموده ، چنان كه در « الذريعة 9 : 60 ش 344 » فرموده .

--> ( 1 ) او مؤلف « قسطاس الغى و الرشاد » مذكور در « فهرست مركزى دانشگاه » و پاورقى ( ص 940 ) است . م .